«در پس هر جوک نکتة شاعرانه ای نهفته است.» این را هنری برگسون میگوید.
ولی سبک زندگی نوشتن در مورد این کار شاعرانه اصلا ساده نیست وقتی بدانید دو فرهنگ لغت مهم فارسی یعنی دهخدا و معین حتی واژهای تحت عنوان «جک» یا «جوک» را ثبت نکردهاند تا ما بفهمیم کدامش صحیح است.
ناچار به سراغ كتاب«کوچه»ی شاملو رفتیم و در جلد یازدهم حرف جیم مدخل 1870، این کلمه را به صورت «جوک» دیدیم و به همان بسنده کردیم.
(بيخودی از کلمههايي مثل «لطیفه» یا نظایر آن استفاده نکنید.جوک، جوک است و هیچی جایش را نمیگیرد.)
اما این تازه اول بدبختی بود. چرا که با تقریب خوبی تا به حال هیچ منبع، کتاب، مقاله یا حتی مصاحبة فارسی هم در این مورد به زیور طبع آراسته نشده است تا بتوان از آن کمک گرفت (لااقل ما پيدا نكرديم).
به قول مرحوم گل آقا، فلذا نواقص و اشکالات کوچک و بزرگ این سبک زندگی کم نیست. اما به قول دایدون و ویل دورانت و همین شاملو در مقدمههای کتابهای تاریخ خط چینی و تاریخ تمدن و کوچه، «اگر میبایست چندان تأمل کنم که خامیهای کارم همه پخته و کاستیهای آن همه برطرف شود، نگارش این کتاب[سبک زندگی] هرگز به پایان نميرسید!» (به این میگویند خودتحویلگیری مفرط!)
انواع جوك
تقسیمبندی جوکها کار خیلی سختی است. اولا که تا به حال هيچ کار جدی و حسابیای در این مورد انجام نشده (عرض نکردم قبلا؟) که بشود بهاش رجوع یا استناد کرد و آن را مبنای کار قرار داد.
ثانیا این طبقهها خیلی وقتها با هم تداخل یا به قول فرنگیها «اورلپ» دارند و میشود یک جوک خاص را در دو یا چند دسته قرار داد. (ژانر فیلمها را تو سایت IMDB دیدهاید که مثلا برای یک فیلم نوشته «کمدی و درام و بیوگرافی و علمی تخیلی و تریلر و more»؟همان!) و ثالثا هم که خب بهخاطر گستردگی بیش از حد عرصه، خیلی از طبقهها هم ممکن است از چشمان تیزبین ما دور مانده و این جا نیامده باشد.
ولی شما هم اینقدر گیر نباشید و فعلا همین موجود ناقصالخلقه را از ما قبول کنید تا بعد:
๑۩۞۩๑ ●●●● ادامه مطلب ●●●● ๑۩۞۩๑
برای دیدن بقیه عکسها به ادامه مطلب مراجعه کنید
خانه 